Leiderschap op een briljante en unieke manier inzichtelijk gemaakt.

Itay Talgram – Lead like the great conductors

Gladwell (foto) vind ik zelf een van de meest lezenswaardige managementauteurs. Hij schrijft toegankelijk, ontspannen en met leuke anekdotes. Zo gaat Uitblinkers over toppers, in de wetenschap, sport, muziek, kunst, zakenleven en politiek.

Zijn analyse is messcherp en ontluisterend. Natuurlijk, Bill Gates en John Lennon zijn briljant. Maar wat vaak niet in de verhalen wordt genoemd is welke kansen ze hebben gehad. Ze hadden het geluk aan hun zijde. De Beatles kregen de kans om maandenlang elke avond uren achteraan te spelen in Hamburg. Bill Gates kreeg door een aantal opmerkelijke momenten de mogelijkheid om jarenlang continu te programmeren. Dit is ook het bekendste idee uit het boek: de duizend uur regel. Je kan heel goed ergens in zijn, maar een wereldtopper wordt je als je aan je vaardigheid blijft werken.

Het boek valt niet helemaal in de categorie van zelfhulp boeken. Gelukkig niet, het boek geeft je een ontnuchterend beeld van hoe de grootste genieën zo ver zijn gekomen, wat de invloed is van je geboortedatum op sportsucces en waarom je nu met Zuid-Koreaanse vliegtuigmaatschappijen moet vliegen.

Toch?

In de wetenschap van management en economie is het uitermate lastig om vergelijkend onderzoek te doen met een nette nulmeting en een controlegroep. Daarmee is de vraag moeilijk te beantwoorden of een team, afdeling, organisatie of land excellente resultaten boeken door of ondanks hun leiders. Laat staan de vraag in welke mate leiderschap bijdraagt aan de ontwikkeling van de mensen in een organisatie. In ieder geval staat leiderschap volop in de belangstelling. Mark Rutte moet onze natie redden, Steve Jobs is persoonlijk verantwoordelijk voor het succes van Apple en het succes van Oranje op het afgelopen WK is te danken aan Bert van Marwijk. Boeken over leiderschap zijn gewild en CEO’s zijn gewillig om te poseren voor de cover van Business Week. Manfred Kets de Vries zegt treffend dat dit het einde van goed leiderschap is; zodra de leider gelooft dat hij of zij zelf buitenaardse capaciteiten bezit, belandt de organisatie vroeg of laat in een leiderschapscrisis.

In dat perspectief is het beter om een slechte leider te hebben, zolang je als ondergeschikte inzicht hebt welke aspecten je baas wel beheerst en welke niet. Peter Drucker zei het treffend: “Je bent niet goed in alles”. Maar ook niet slecht in alles. Alle leiders, goed of slecht, hebben capaciteiten die hun zover hebben gekregen. Stel je als ondergeschikte zo op om je baas te faciliteren op haar sterke kanten en je profiteert er zelf van.

Leiders zoals Michael kunnen per ongeluk uitstekende resultaten boeken, maar goede leiders weten dat een optimale relatie met elke relevante speler nodig is. Klanten willen kwaliteit en service, personeel wil aandacht, uitdaging en verantwoordelijkheid en de aandeelhouders willen dividend. Een goede leider kent de behoeften van zijn relaties, handelt daarnaar en investeert erin. Net zoals marges hebben relaties de neiging minder sterk te worden na verloop van tijd. Relaties vragen onderhoud. Niet alleen in intentie maar in gedrag. Goede leiders weten dit en zetten hun mindere kwaliteiten (zoals het onderhouden van relaties) om in concrete acties of verzamelen mensen om zich heen die slimmer zijn en hun zwakke kanten opvullen.

Dus denk je dat je een slechte baas hebt? Denk dan nog een keertje na. Een goede leider realiseert zich wat ze goed kan en waar haar valkuilen liggen. Wellicht ben jij wel diegene die de zwakke kanten van je baas opvult. Problematisch wordt het pas als de baas niet weet wat haar slechte kanten zijn en vervalt in hoogmoed. Kets de Vries haalt treffend de nar aan. De nar kon de Koning op subtiele wijze kenbaar maken wat de zwakke punten van hem waren. De nar kon kritisch zijn zonder daar problemen mee te krijgen. Het verzamelen van kritische massa en daar naar willen luisteren is daarom net zo belangrijk voor een leider. Een kritische ondergeschikte die de baas aanvult en daarmee de organisatie naar grotere hoogte brengt, is dat dan het geheim?

Van een slechte leider leer je meer. Maar alleen als jullie allebei het inzicht hebben dat de leider niet perfect is en daarom slimmere en kritische mensen om haar heen heeft verzamelt. En dat ben jij.

Hopelijk groei jij ook uit tot een goede leider, die de goede kanten van een slecht leider herkent, deze benut en de eigen kwaliteiten verder ontwikkeld. En niet zoals Michael Scott, onwetend als hij is over de onverwachte successen van zijn leiderschap.

Bill George is professor op de Harvard Business School op het gebied van leiderschap, auteur van een aantal bestsellers en voormalig CEO van Medtronic. Het grootste gedeelte van de onderstaande lezing bevat vragen van het publiek en antwoorden van Bill George betreffende leiderschap, de bonussen in de zakenwereld en de werk-privé balans.

Google Leadership series: Bill George (1 uur en 13 minuten)

1. C.K. Prahalad
2. Malcolm Gladwell
3. Paul Krugman
4. Steve Jobs (Apple)
5. W. Chan Kim en Renee Mauborgne
6. Muhammad Yunus (Grameen Bank)
7. Bil Gates (Microsoft)
8. Richard Branson (Virgin)
9. Philip Kotler
10. Gary Hamel

Opvallend in de lijst is dat er 4 topondernemers in staan en een tweetal; Chan Kim en Mauborgne zijn voornamelijk bekend van hun ‘blue ocean strategy’. De nummer 1 C.K. Prahalad is bekend van zijn boek en theorieën betreffende de kansen die de populatie in de derdewereldland voor bedrijven te bieden hebben.

1. Wederkerigheid. Als iemand wat voor mij doet, heb ik de neiging ook iets voor de ander te doen.
2. Sociale bewijskracht. Als anderen het doen of kopen, dan zal het wel goed zijn.
3. Consistentie. Als ik A heb gezegd, dan moet ik ook B doen.
4. Sympathie. Ik doe graag dingen of koop graag dingen van mensen die op mij lijken of die ik aardig vind.
5. Autoriteit. Iemand die kennis of macht uitstraalt, ben ik geneigd om te geloven.
6. Schaarste. Iets dat amper of niet bereikbaar is, wil ik hebben!

Gebruik deze 6 basisprincipes als u een klant, vriend(in) of partner wil overtuigen. En wees u bewust van deze principes als u naar reclame op de televisie kijkt of als u zelf een product of dienst wil kopen.

Daniel Pink heeft een verleden als speechwriter voor Al Gore en schreef verschillende bestsellers over motivatie en psychologie. Lees bijvoorbeeld het boek Drive.

Daniel Pink on the surprising science of motivation (18 minuten)

Niall Ferguson about the past and future of finance (13 minuten)

1. Criticizing
2. Complaining
3. Comparing
4. Competing

Stephen Covey: Five emotional cancers (3 minuten)

Ruud Veltenaar over authentiek leiderschap (10 minuten)